بامیکا فیلم

جشنواره تئاتر معارف که اخیرا در این شهر برگزار شد، نشان دهنده رویکرد نو نسل تازه افغانستان به هنرهای نمایشی است.این جشنواره که از سوی ریاست اطلاعات و فرهنگ و ریاست معارف هرات راه اندازی شده بود، توانست حرکت جدیدی در تئاتر نه چندان زنده افغانستان ایجاد کند. این حرکت جهشی نگاه جدی تر مسئولین فرهنگی افغانستان برای تقویت و رشد این هنر از چشم افتاده را به میدان می طلبد. با آنکه برخی گروه های تئاتر مدارس دخترانه نمایش آثارشان را به روزهای بعدی و برای تماشاگران زن موکول کردند، برخی از گروه های تئاتر مدارس دخترانه نیز اجرای تئاتر در حضور مردان و زنان و حتی در مقابل دوربین رسانه ها را پذیرفتند و این حرکت برای بار نخست تغییری را در فضای محدود اجتماعی حاکم بر هرات نشان می دهد و زمینه های اجتماعی برای به رسمیت پذیری این هنر به ویژه با اجرای دختران و زنان را آماده خواهد کرد.

سمفونی های بزرگان موسیقی

پیش بینی می شد بدلیل آنکه اکثر دانش آموزان نسبت به هنرهای نمایشی کمترین اطلاع را در دست داشتند این جشنواره نتواند بطور اصولی قابل قبول قرار گیرد ولی به عقیده یک تعداد از صاحب نظران که در این جشنواره در ترکیب هیات داوری قرار داشتند، بعضی از آثار بهتر از حد انتظار ارائه شدند؛ هر چند برخی از آثار از کیفیت نازلی برخوردار بودند و برخی از بازیگران بر روی صحنه نمایش با نقش خود چندان آشنا نبودند.آنچه برای هیات داوری و کارشناسان هنرهای نمایشی جالب بود، حضور پر قوت گروهای مدارس دخترانه نسبت به پسران در این جشنواره بود که کار آنان بیشترین جوایز را نصیب شان کرد.تئاتر مدرسه عالی دخترانه گوهر شاد، زبان نمایش را زبان ادبی کلاسیک و متمایل به شعر و نزدیک به نثر مسجع انتخاب کرده بود. استفاده از موسیقی های متناسب در پس زمینه اجرا، یکی دیگر از ویژگی های این جشنواره بودبیشتر این موسیقی ها، سمفونی های بزرگان موسیقی جهان مانند موتسارت، بتهوون و باخ بود که نشان می داد یک تعداد از تهیه کنندگان این آثار با تناسب سمفونی های بزرگ با روح هنرهای نمایشی آگاه اند. با این حال یک تعداد از نمایشات هیچ گونه صحنه آرایی نداشت و تعدادی از دانش آموزان نقش های خود را حتی حس نکرده بودند و اجرای شان بیشتر شبیه قرائت یک نامه بود تا اجرای زنده یک نمایش

جایگاه تئاتر در افغانستان

این تفاصیل بیشتر کارشناسان بر این باور اند که تئاتر در افغانستان و به ویژه در هرات هنوز هم در نقطه صفر قرار دارد و دولت در این زمینه فرهنگی کمتر توجهی نکرده است. نقیب آروین، نویسنده و روزنامه نگار افغان معتقد است که کمترین زمینه و فرصت برای رشد تئاتر وجود ندارد و جوانان حالا بیشتر دوست دارند در عرصه سینما بخت خود را بیازمایند که هم سهل تر است و هم نام دارتر. در حالی که تئاتر همیشه طلایه دار سینما است آقای آروین اعتقاد دارد که روان جمعی جامعه افغانی نیز کمتر تئاتر را پذیرفته است. آروین می گوید مردم تئاتر را بیشتر در حوزه طنز و مضحکه نمایش های تلویزیونی می شناسند. او عدم راهیابی زنان به صحنه را در طول تاریخ تئاتر در افغانستان یکی از همین چالش ها می داند و می گوید در طول فعالیت تئاتر در افغانستان این مردان بوده اند که بار عدم حضور یا حضور بسیار اندک زنان بر روی صحنه را بدوش کشیده اند و حتی به جای زنان با اجرای گریم و تغییر صدا، به جای زنان کار کرده اند. هنر تئاتر در افغانستان اگر چه نه به نام تئاتر ولی با یک رویکرد محلی تر و بومی تر از گذشته دور وجود داشته و هنر مندان دوره گرد هنوز هم در گوشه و کنار کشور با اجرای نمایشات محلی میراث دار همان تاریخ کهن نمایش در افغانستان اند و تلفیق این هنر محلی با رویکردهای مدرن هنرهای دراماتیک می تواند ایجادگر یک حوزه هنر نمایش نسبتا بومی تر در افغانستان باشد.