گفتگو با ماهنامه هادی

لطفا خودتان را معرفی کنید ؟
به نام خدا و با تشکر از دست اندر کاران ما هنامه ی وزین هادی، علی اکبری هستم متولد 1356 ولایت بامیان افغانستان ومدت 23 سال است در جمهوری اسلامی ایران زندگی می کنم وتحصیلات متوسطه ام در رشته تجربی بوده است و دانش اموخته رشته سینما در دانشگاه جامع هستم و مدت تقریبا هفت سال است که به صورت پراکنده فیلمسازی و برنامه سازی تلویزیونی انجام می دهم و علاقه زیاد به سینمای مستند دارم .

تعریف شما از سینمای مستند چیست ؟
ببینید تعریف جامع و مشخص از سینمای مستند وجود ندارد و مثل فرمول ریاضی که حساب دو دو تا چهار تا است، نیست اگر، چندتا مستند ساز را در یک اتاق جمع کنید به اندازه تعدادشان تعریفهای مختلف از سینمای مستند ارائه خواهند داد. اما یکسری نکات در مورد سینمای مستند هست که مورد اجماع هنر ندان در رابطه با سینمای مستند هست از جمله جان گریسون که پدر سینمای مستند لقب گرفته است. سینمای مستند را «پرداخت خلاق واقعیت»تعریف می کند می توان گفت سینمای مستند به کشف ابعاد عمیق تری از واقعیت می پردازد و نوعی نقد به شمار می رودکه ازدید انسان خاص نسبت به یک موضوع ارائه می¬شود البته این دیدگاه تلاش دارد سر انجام به واقعیت نزدیک شود و روایت سازمان یافته ازدید فیلمساز نسبت به موضوع به شمار می¬رود که وهله اول به منظور اطلاع¬رسانی یاتحت تاثیر قراردادن یا روحیه دادن یا برانگیختن یا تلفیق هرسه طرح¬ریزی می¬شود.

نظر خودتان را نسبت به سینما و آینده سینمای کشور بیان کنید ؟
سینما امروز ابعاد مختلف پیدا کرده است نه تنها به عنوان یک رسانه یا یک سبک هنری به شمار می رود بلکه غیر از جنبه سرگرمی و ابزار تبلیغاتی بودن امروز به عنوان یک صنعت مهم و در آمدزا به شمار می آید و اگر این را در کنار قدرت سینما در هدایت افکار عمومی جامعه و تاثیر آن در حوزه سیاست و اقتصاد قرار بدهید به اهمیت و جایگاه سینما پی می بریم . سینما امروز انکار ناپذیر است باید به این سلاح تبلیغاتی و صنعت جهانی برای حراست از فرهنگ و اندیشه ها و باور هایمان دست پیدا کنیم . مدتی پیش موفق شدم فیلمی را از گروهی که در افغانستان سینما و تلویزیون را مطلقا ممنوع اعلام کرده بود ببینم که سعی کرده بود گروه خود را تبلیغ کند واین قضیه نشان می داد که انها هم ناگزیر شدند از امکانات تصویری و تصویرگری استفاده کنندواگر دانش کافی در رابطه با فیلمسازی می داشتند بهتر می توانستند بهره برداری کنند و چه بسا با مونتاژ و انتخاب نماهای خشنی که انتخاب کرده بودند نتیجه معکوس بگیرند .
امادر رابطه با سینمای¬کشور ! سینما هم مثل سایر نهادهای مدنی و هنری و غیره دچار یک سردرگمی است و شوک¬های پس ازجنگ رامی¬کشد این¬سردرگمی از عدم یک سیاست درست و منطقی در حوزه ی تصمیم گیری و عدم پشتیبانی و حمایت گرفته تا بی¬هدف کار کردن سینماگران ما راشامل می¬شودونتیجه آن می شود که فیلم کابل اکسپرس یا فیلمهای کیلویی که کپی برداری محض از بالیود است در کشور مطرح و نمایش داده شود. تا هنوز ما یک سینمای ملی با شاخصه های بومی نداریم و فقط یکبار فیلمی به نام اسامه اتفاق می افتد و بس چرا؟و چرا؟
من فکر می¬کنم هنوز درکشور ماشایسته¬سالاری وتخصص گرایی جا نیفتاده است هنوز آدمهای غیر مسلکی بر چوکی های که نیاز به تخصص و تجربه دارد تکیه زده است و هنوز ما سیاسگذاری و برنامه بلند مدت برای ایجاد سینمای ملی و بومی نداریم اما در ایجاد فضای باز بعد از روی کار امدن دولت جدید و از بین رفتن فضای خفقان گذشته را برای سینما و سینما گران به فال نیک می گیریم وامیدواریم استعداد های جدید در این فضا شکوفا شود.

اولویت های فعلی و رسالتهای رسانه های تصویری کشور را در چه چیزهایی می بینید ؟
ببینید من خودم را کوچکتر از آن می بینم که در مورد رسالت رسانه ای کشور صحبت کنم ولی به عنوان یک افغان و یک کسی که کار رسانه ای انجام می دهم از وضع فعلی در رنجم، کشور ما با جمعیت میلیونی بیسواد و کم سواد مواجه هستیم اگر اشتباه نکرده باشم قریب هفتاد درصد بیسواد داریم و خیلی از مشکلاتی که امروز گریبانگیر جامعه ما است ناشی از بیسوادی و جهالت مردم می شود ما نباید همه ی مشکلات کشور را به گردن خارجی ها بیندازیم باید بپذیریم ما هم مشکل داریم واز بیسوادی ما چه داخلی ها چه خارجی ها سوء استفاده کرده اند ومی کنند این قضیه مثل روز روشن است خوب دست اندر کاران رسانه های کشور به عنوان پیشگامان فرهنگی کشور چه کرده اند ؟ شما شبکه های تلویزیونی کشور را بیبینید انباشته شده از شو های هندی و رقص و آواز حتی در کشورهای غربی این افراط گرایی وجود ندارد آنها اول آمدند شبکه های آموزشی وخبری تاسیس کردند و بعد از اشباع نیازهای حیاتی رسانه ای سراغ تفریحات و غیره رفته اند ولی در کشور ما بر عکس شده ! بروید ببینید چند درصد ساعات پخش شبکه های ما را آموزش و اطلاع رسانی تشکیل می دهد؟ ما مخالف برنامه های تفریحی مناسب نیستیم ولی امروز تفریحات شده اصل و اهداف فرهنگی درحاشیه قرار گرفته است هم در سینما و هم در تلویزیون.

نظرشما در رابطه با هادی فیلم و برنامه¬های آن چیست؟
هادی فیلم در مدت زمان فعالیت های خود که تقریبا چهار سال است کارهای مهمی انجام داده است گر چه قرار بود شبکه هادی درکابل راه اندازی شود ولی بنا به مشکلاتی از جمله مسایل مالی نتوانسته تا کنون فعالیتهای خود را پخش کند ولی برنامه های خود را متوقف نکرده است وتولیدات خود را از چند شبکه ماهواره ای که رویکرد دینی دارند پخش می کند و بعضی برنامه های خود را به شکلCDپخش کرده است و این تولیدات بازتاب مناسبی در میان مهاجرین داشته است و همواره از دور و نزدیک همکاران مورد لطف و نوازش همشهریان عزیز بوده¬اند و می¬باشند و همچنین بعضی تولیدات مستند آن به جشنواره¬های بین¬المللی راه پیداکرده¬اند، از جمله¬ی آنهاخشکسالی¬درجشنواره¬فیلم مستندکیش وفیلم سرزمین پامیر در جشنواره تاتارستان که حایز جایزه هم شد و نیز فیلم روایت هجر در جشنواره¬ی بین¬المللی فیلم تهران.

از فیلم مستند روایت هجر که از ساخته های شما است و حضور آن در جشنواره¬ی فیلم کوتاه تهران؛ برایمان بیشتر بگویید ؟
مهاجرت ناشی از جنگهای طولانی به عنوان یک بخش از تاریخ کشور ما برای من اهمیت خاصی دارد چون که نسل آینده باید قضاوت درستی از این شرایطی که نسل حالا دارد داشته باشد . بسیاری از هموطنان ما در داخل فکر می¬کنندکه مهاجرین در اینجا جا خوش کرده اند و اینجا برای مهاجرین بهشت است. البته مهاجرت سکه ای است دو رو دارد یک روی آن کسب علم و دانش و مهارت هایی است که مهاجرین از سرتاسردنیا کسب کرده¬اند و به عنوان یک تجربه باخود به وطن می برند و یک روی دیگر مشکلات و سختیها و تبعیضها وتوهین¬هایی است که گریبانگیر مهاجرین است. ما در روایت هجر خواستیم تصویری واقعی از زندگی جمعی از مهاجرین که در یک منطقه دور افتاده قم زندگی می کنند ارایه کنیم . روایت در واقع کار نا تمامی بود که قبلا دچار مشکلاتی شده بود و موفق نشدم آن را در آن زمان تمام کنم . سیفی نمونه ای از هزاران هموطن مهاجر ما است که با تمام وجود در اینجا کار می کند تا لقمه نان حلالی را نصیب خانواده ی خود کنند ولی دستشان را پیش کسی دراز نمی¬کنند اما مشکل سیفی و همسال سیفی کمبود درآمد یا شاق بودن کارشان یا تبعیضها نیست¬مشکل امثال سیفی غربت وغم دوری از وطن است.
فیلم روایت هجر از میان بیش از پانصد فیلم مستد در میان سی فیلم راه یافته به جشنواره ی بین¬المللی فیلم کوتاه تهران بود و در میان نامزد های دریافت جایزه قرار گرفت. بهترین پاداش برای من و همکارانم زمانی بود که در سکوتی که در سالن سینما حکم فرما شده بود سیفی که می گفت من به افغانی بودن خود افتخار می کنم در حالی که لباسی کهنه به تن داشت و بیلی به دست، نمونه ی یک مهاجر زحمتکش و باوقار بود. بعد از اتمام فیلم کفهای ممتدی را که در سالن بلند شد هیچگاه فراموش نمی¬کنم البته من فکر می¬کنم این دست زدنها برای دست پینه بسته ی سیفی شخصیت فیلم بود . 
      
غیر از روایت¬هجر چه کارهای دیگری تولیدکرده اید ؟
من تاکنون چند عنوان فیلم مستند ساخته ام که از جمله¬ی آنها«میداندار» در رابطه با یک ورزشکار هموطن و مستند کیمیاگران خاک و جوینده خاک در رابطه با مهاجرین کوره¬پزخانه¬های قم ومستند«تن وروان»در رابطه با ورزش کاران رشته رزمی کنگ فو و نظرگاه سخی در رابطه با زیارتگاه سخی وجایگاه این نوع زیارتهادرباورهای مردم و چند کار دیگر است . ولی برنامه های تلویزیونی بیش از صدها ساعت بوده است که بعضی از آنها از شبکه های مختلف جمهوری اسلامی ایران و نیز بعضی شبکه های داخلی پخش شده اند یا در حال پخش هستند.

مشکلات فیلمسازی در خارج از کشور چیست ؟
فیلمسازی نه تنها در خارج کشور بلکه در داخل کشور هم مشکلات زیاد دارد مخصوصا ساخت فیلمهای مستقل . هنوز باندهای مافیایی قدرت فیلمسازان مستقل را در آنجا تهدید می کند که من هم طعم آن را در داخل وخارج چشیده ام .اما ساخت فیلم در خارج مثل سایر مشکلاتی که¬گریبانگیر مشاغل¬مهاجرین¬است¬باتوجه به حساسیتهایی که نسبت به فیلم است چند برابر می شود.ازجمله بحث مجوز است که نه تنهاجواز ساخت فیلم که خود ماها فاقد حقوق شهروندی هستیم و مهمان ناخوانده محسوب می شویم بقیه اش را خودتان حدس می زنید خلاصه فیلمسازی مستقل کار مشکلی است .

در پایان اگر گفته ای دارید بفرمایید ؟
من آرزویی جز آرامی وآبادانی وطنم ندارم وهمچنین ازدست¬اندر کاران ماهنامۀوزین هادی تشکر می¬کنم¬که این¬وقت را در اختیار این حقیر گذاشتند وبرای این¬عزیزان¬آرزوی سربلندی وسرافرازی وموفقیت دارم

گفتگو از ماهنامه هادی

سراج: اميدوارم اعتلای سينمای ايران در كشور همسايه تاثيرگذار باشد

محمدتقی سراج مستندساز افغان با مستند خاطرات مدرسه در بخش «دو همسايه» نخستين جشنواره بين‌المللی فيلم مستند ايران: «سينما حقيقت» حضور داشت.
محمدتقی سراج در گفت‌وگو با خبرنگار «پايگاه خبری فيلم كوتاه» در خصوص مستندش توضيح داد: اين مستند ۴۴ دقيقه‌ای به موضوع سوادآموزی دختران می‌پردازد. دخترانی كه پس از سال‌ها جنگ در افغانستان و سلطه طالبان دوباره به مدارس بازمی‌گردند. اين فيلم از زبان دختر قاليبافی كه در زمان طالبان از تحصيل محروم شده، روايت می‌شود.
سراج ضمن ابراز نگرانی از وضعيت مستندسازی در افغانستان اظهار داشت: سينما در افغانستان از هيچ حمايت و پشتيبانی دولتی يا غيردولتی برخوردار نيست و محدود می‌شود به تلاش‌های مستقل چند مستندساز كه در كشورهای همسايه به ويژه ايران آموزش ديده‌اند.
باوجود رشد روز افزون شبكه‌های تلويزيونی در سال‌های اخير جريان فيلمسازی در افغانستان هنوز شكل نگرفته است و نفوذ سينمای هند موجب پائين آوردن سليقه مخاطبان شده است. از طرفی عدم رعايت قانون كپی‌رايت و هجوم بی‌امان انواع CD و DVD فيلم‌های هندی و هاليوودی در بازار باعث شده مخاطبان ديگر نيازی به خريد فيلم‌های داخلی و حمايت از آنها نبينند.
سراج در پايان اظهار اميدواری كرد كه اعتلای سينمای ايران در كشور همسايه، هم‌زبان و هم‌فرهنگ تاثيرگذار باشد.

نمايش فيلم مستند ملالي جويا در جشنواره فيلم ايران

فيلم مستند "دشمنان خوشبختي" ساخته "اوا مالند" فيلمساز برجسته دانماركي در بخش مسابقه بين‌الملل جشنواره "سينما حقيقت" روي پرده مي‌رود.
به گزارش روز سه ‌شنبه خبرنگار ايرنا از جشنواره سينما حقيقت، اين فيلم ‪ ۵۹‬دقيقه‌اي محصول سال ‪ ۲۰۰۶‬دانمارك و افغانستان است.
مستند دشمنان خوشبختي به زندگي و مشكلات "ملالاي جويا" كانديداي نمايندگي مجلس افغانستان در سال ‪ ۲۰۰۵‬مي‌پردازد.
اين مستند تحسين شده پيشتر در جشنواره‌هاي متعدد بين‌المللي حضور داشته و جوايزي از جشنواره‌هاي "ايدفا" هلند، "زنان كرتي" فرانسه، نيويورك، جايزه حقوق بشر يك جهان و "ساندنس" را دريافت كرده است.
نخستين جشنواره بين‌المللي فيلم مستند ايران "سينما حقيقت" از ۲۳‬تا ‪ ۲۷‬ميزان در تهران برگزار مي‌شود

نگاهی‌به 'فرهنگ فارسی ـ دری‌، دری ـ فارسی‌

فرهنگ فارسی ـ دری‌، دری ـ فارسی'، ‌فرهنگ دو جانبه‌ای است که توسط انتشارات "فرهنگ معاصر" در تهران چاپ شده است.

"ورژخاچاطوری پارسادانیان" گردآورنده این فرهنگ (که استاد دانشگاه در کشور ارمنستان است) در این فرهنگ کوشیده واژگان خاص فارسی ایران و افغانستان را به هم برگردان کند. بخشی از کتاب‌، اختصاص به ترجمه از فارسی به دری دارد و بخشی برعکس‌.

انتشار چنین کتابهایی می‌تواند برای ایجاد شناخت بیشتر و گسترش تعامل زبانی میان فارسی‌زبانان مؤثر باشد، ولی در عین حال‌، قدری کم‌دقتی در عنوان و محتوای کتاب‌، می‌تواند اینگونه سودمندی ها کمرنگ کند و حتی زمینه افتراق میان گویشوران دو لهجه زبان فارسی دری را فراهم آورد، که متأسفانه این فرهنگ با همه فوایدی که دارد، از این عارضه بدور نمانده است‌.

اولین مشکل‌، در عنوان کتاب است‌. عنوان موجود چنین می‌رساند که "فارسی‌" و "دری‌" دو زبان مستقل‌اند، نه دو نام برای یک زبان‌.

در پیشگفتار و مقدمه کتاب هم این مورد به‌درستی روشن نشده تصریح نشده است که این ها، دو نام است برای یک زبان‌.

از این که بگذریم‌، با توجه به اینکه فرهنگ لغت‌، یک کتاب مرجع است و تألیف آن‌، دقت و جامعیت بسیاری می‌طلبد. خطایی که در یک فرهنگ رخ می‌دهد، چون مورد استناد قرار می‌گیرد، بسیار زیانبار است‌.

کتاب حاضر متأسفانه هم از لحاظ روش و هم از لحاظ دقت و جامعیت‌، جای چند و چون بسیار دارد .

منبع بی بی سی

گسترش همكاری سینمایی ایران و افغانستان

در قانون موافقتنامه فرهنگی، علمی و آموزشی بین دو دولت ایران و افغانستان كه از سوی دكتر احمدی نژاد رییس جمهور ابلاغ شده، ‌همكاری بین موسسات سینمایی این دو كشور گسترش می‌یابد.
به گزارش «پایگاه خبری فیلم كوتاه» به نقل از دبیرخانه شورای اطلاع رسانی دولت، فعالیت‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با ابلاغ قانون موافقتنامه فرهنگی، علمی و آموزشی بین دو دولت از سوی رییس جمهور، گسترش می‌یابد.
بر این اساس رییس جمهور قانون موافقتنامه فرهنگی،‌علمی و آموزشی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت افغانستان را كه مشتمل بر یك مقدمه و چهارده ماده به تصویب مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان رسیده و اجازه مبادله اسناد آن به دولت داده شده است، ‌برای اجرا به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ابلاغ كرد. در چارچوب این موافقتنامه هر دو طرف تسهیلات لازم را جهت شناساندن فرهنگ و هنر طرف دیگر به مردم كشور خود و نیز احیای فرهنگی و هنر اسلامی فراهم می‌كنند.
به این منظور اقداماتی از قبیل مبادله كتب، ‌نشریات، ‌عكس و اسلاید و فیلم و میكروفیلم در زمینه های علمی، آموزشی، ‌مردم‌شناسی،‌معماری، ‌هنرهای سنتی، تاریخی و تبادل تجربیات و اطلاعات و كارشناس در زمینه میراث فرهنگی، گنجاندن اطلاعات مفید و صحیح درباره فرهنگ، تاریخ و جغرافیای طرف دیگردر كتاب‌های درسی خود، ایجاد تسهیلات برای بازدید علما، دانشمندان، پژوهشگران و اعضای انجمن های فرهنگی و سازمان‌های جوانان دو كشور از اماكن و مراكز فرهنگی و تاریخی دو كشور، تشكیل نمایشگاه‌های كتاب،‌ هنرهای ملی، ‌سنتی، اسلامی و آثار علمی، ‌ادبی و تاریخی دو كشور، مبادله برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی‌، مبادله هنرمندان و گروه‌های هنری، تشویق و ترغیب ادبا، ‌شعرا و هنرمندان به معرفی اوضاع كشورمقابل در قالب تالیف و ایجاد آثار فرهنگی و همكاری بین كتابخانه ها و مراكز اسناد ملی دو كشور از سوی طرفین صورت خواهد گرفت.
حمایت از تشكیل موسسات فرهنگی و آموزشی از جمله مدرسه، موسسات علمی، تحقیقاتی ،‌ هنری، كتابخانه‌ها و مراكز دائمی عرضه كتاب، انجمن‌ها و خانه‌های فرهنگ و تشویق گسترش زبان و ادبیات فارسی از طریق همكاری نزدیك بین دانشگاه ها و موسسات و سازمان‌های فرهنگی ،‌علمی، ‌آموزشی و ادبی، حمایت از مبادله استادان دانشگاه، دانشمندان، ‌محققان، علما و معلمان و نیز دانشجو و محصل، از جمله توافقات صورت گرفته است.
اعطای بورس‌های تحصیلی، علمی و ادبی، مبارزه مشترك با بی‌سوادی، ‌ارزشیابی مدارك تحصیلی صادره در هریك از دو كشور، ‌تسهیل همكاری بین رادیو و تلویزیون و موسسات خبری و مطبوعاتی و سینمایی، ‌تشویق همكاری بین سازمان‌های ورزشی و تبادل مربی هم از دیگر اقداماتی است كه صورت خواهد پذیرفت.
دولت‌های ایران و افغانستان جهانگردی و بازدید از اماكن مذهبی و تاریخی دو كشور را مورد تشویق قرار خواهند داد و در زمینه توسعه مسائل زیربنایی جهانگردی از قبیل آموزش نیروی انسانی، ساخت هتل و نیز تبادل آمار و اطلاعات تحقیقی و آموزش جهانگردی با یكدیگر همكاری خواهند كرد.